|
KAWA |
Czarna jak diabeł, Gorąca jak
piekło, |
Czysta jak anioł, Słodka jak miłość. ( Talleyrand ) |

KAWA
Kawa jest mitycznym napojem pobudzającym nasze ciało, zmysły i
wyobraźnię. Napój, który na trwałe wszedł do naszej tradycji.
Zaparzanie i picie kawy wiąże się ze szczególnym rytuałem zarówno w
domu, w kawiarni, czy też w pracy. W naszym codziennym wyścigu z
czasem, mała przerwa na delektowanie się dobrą, pachnącą kawą
pozwala nam odetchnąć i spędzić przyjemną chwilę, którą często
lubimy dzielić z naszymi przyjaciółmi.
HISTORIA
Powszechnie uważa się, iż napar z owoców i liści kawowca został
odkryty w Etiopii w VIII wieku. Dopiero w XV wieku Arabowie zaczęli
palić ziarna kawy na rozgrzanych płytach. Po czym te ziarna były
rozgniatane i rozcierane do postaci proszku, co pozwalało na
zaparzenie napoju w takiej postaci, jaką znamy obecnie. Poprzez
kraje arabskie, kawa dotarła w XVI wieku do Europy. Pierwsze
europejskie kawiarnie były miejscem spotkań i pogawędek wielkich
filozofów, artystów i pisarzy.

UPRAWA KAWY
Drzewo kawowe (kawowiec), uprawiane w strefie tropikalnej, posiada
równocześnie kwiaty i owoce. Kwiaty o jaśminowym zapachu i białym
lub różowym kolorze rosną bardzo krotko, po pełnym rozwinięciu się
na początku dnia, więdną wieczorem tego samego dnia. Owoce
dojrzewają po 8-12 miesiącach, swoją formą i kolorem przypominają
czereśnie. Jeden kawowiec jest w stanie wyprodukować średnio 2.5
kilo owoców, daje około 400g palonych ziaren kawy. Zbioru owoców
dokonuje się ręcznie lub mechanicznie. Największymi producentami
kawy są w kolejności: Brazylia, Kolumbia, Wybrzeże Kości Słoniowej,
Angola i Uganda.
OBRÓBKA OWOCÓW I ZIAREN
Każdy owoc zawiera dwa ziarenka kawy. Obróbka owoców pozwala na
uwolnienie tych ziarenek i może być przeprowadzona na sucho, lub na
mokro.
Proces na sucho polega na rozłożeniu owoców na płaskiej powierzchni
i ich suszeniu na słońcu przez kilka tygodni. Końcowym etapem jest
wyłuskiwanie ziaren ręcznie, lub maszynowo.
Obróbka na mokro jest bardziej skomplikowana, ale daje ziarno
bardziej delikatne w smaku. Najpierw owoce są poddawane selekcji po
zanurzeniu w wannach wypełnionych wodą. Owoce z wadami i inne
zanieczyszczenia samoczynnie się oddzielają opadając na dno.
Następnie używając specjalnych maszyn usuwa się skórkę i miąższ
owoców, aby uwolnić ziarna, które z kolei są poddawane procesowi
fermentacji przez okres od 12 do 36 godzin. Po zakończeniu
fermentacji, ziarna są myte w wodzie, i po rozłożeniu na płaskiej
powierzchni, są suszone przez 15 dni. Niektórzy plantatorzy skracają
ten etap przez stosowanie suszarek mechanicznych.
Po zakończeniu procesu obróbki na sucho, lub na mokro otrzymujemy
tzw. zieloną kawę, która zapakowana w worki, jest gotowa do
sprzedaży. I na tym się kończy rola plantatora.
PALENIE KAWY
Zielona kawa jest przydatna do spożycia tylko podczas kilku
miesięcy. Po dokonaniu transakcji sprzedaży między plantatorem,
eksporterem i importerem, kawa trafia do palarni. Palenie kawy jest
kunsztem wielkich mistrzów, których doświadczenie pozwala na
uzyskanie odpowiedniego aromatu, koloru i smaku ziarna. Odbywa się
to we wielkich piekarnikach rotacyjnych, gdzie utrzymuje się
temperaturę pomiędzy 200 i 250°C przez około 15-20 minut. Rozróżnia
się trzy stopnie intensywności palenia kawy:
1. po amerykańsku: ziarna koloru jasnego, mniej spalone, delikatny
smak kawy,
2. po francusku: średnio-brązowy odcień ziaren,
3. po włosku: ciemno-brązowy kolor ziarna, kawa o pełnym,
intensywnym smaku, zalecana szczególnie do zaparzania espresso.
Podczas palenia kawa podlega procesom transformacji
chemicznych, podczas których wydzielają się olejki aromatyczne pokrywające
powierzchnie ziaren, dające przyjemny zapach. Proces ten nazywamy
karmelizacją. Właśnie w tym momencie należy przerwać palenie, aby
nie doprowadzić do utraty tych drogocennych zapachów i nie
spowodować spalonego smaku kawy. Warto wiedzieć, iż udane palenie
potrafi wydobyć około 1000 aromatów, które komponują niepowtarzalny
zapach kawy. Zapach, który wietrzeje po około 2 miesiącach, a w
przypadku zmielenia nawet po kilku dniach. Dlatego się zaleca
mielenie ziaren bezpośrednio przed spożyciem. Można też kawę
ziarnistą przechowywać w lodówce, a nawet ją zamrozić. Inną bardziej
nowoczesną metodą jest pakowanie w atmosferze ochronnej,
przeciwdziałającej utlenianiu kawy. Na naszej stronie polecamy
pakowane w ten sposób kapsułki do ekspresów ciśnieniowych.
GATUNKI KAWY Rozróżnia się dwa podstawowe gatunki kawy:
-
Arabika: najbardziej popularna (75% produkcji światowej),
poszukiwana ze względu
na delikatny smak, ma niską zawartość kofeiny (od 1% do 1.5%),
-
Robusta: mniej wymagającą pod względem warunków klimatycznych,
odporna na
pasożyty, mocny smak, trochę kwaskowaty, zawartość kofeiny od 1.5%
do 4.5%.
Arabika posiada 44 chromosomy, a Robusta tylko 22. Ta różnica
objawia się w bogactwie aromatycznym kawy. W celu otrzymania interesującego smaku, połączenia delikatnego i
mocnego, stosuje się mieszanki obydwu gatunków. Nowością mającą dużą popularność u smakoszy są kawy aromatyzowane.
Ziarna po paleniu spryskuje się naturalnymi środkami
aromatyzującymi. W ten sposób uzyskuje się kawy o takich smakach
jak: pomarańczowy, waniliowy, cynamonowy, miętowy, karmelowy, rumowy
i wielu innych. Kryterium podziału jest też kraj pochodzenia, najbardziej popularne
są kawy:
-
brazylijska: średnio-mocna, delikatny smak, niska kwaskowość,
szeroka gama
smakowa pozwalająca zaspokoić wiele wybrednych gustów, szczególnie
ceniony jest
gatunek Santos,
-
kolumbijska: Arabika o mocnym, zrównoważonym, jedwabistym smaku,
najbardziej
ceniona jest ta z regionu Medellin gatunek Excelso,
-
kostarykańska: mocny, orzeźwiający smak, o akcencie orzechowym,
najlepsza
jest Tarazzu,
-
jamajska: słynie z luksusowej, najdroższej na świecie kawy Blue
Mountain o
znakomitym smaku i mocnym aromacie,
-
etiopska: dzika Arabika, bogaty smak o akcencie owocowym i winnym,
najlepszy
jest gatunek Djimah.
KAWA NA ZDROWIE ?
Kofeina, główny składnik aktywny ziarna kawy, stymulując określony
obszar mózgu, zwiększa koncentrację, usprawnia proces myślenia,
przyswajanie i zapamiętywanie nowych informacji, liczb. Te cechy są
szczególnie przydatne podczas nauki i pracy umysłowej.
Kawa, pobudzając centralny system nerwowy, poprawia nastrój,
powstrzymuje uczucie senności, opóźnia wystąpienie uczucia
zmęczenia, szczególnie podczas pracy polegającej na monotonnie
powtarzanych czynnościach. Wspomagając układ krążenia, zapobiega
migrenom, lub zmniejsza jej objawy. Odkryto, iż kawa zawiera kwas chlorogenowy, silny, naturalny przeciwutleniacz, chroniący naczynia
krwionośne przed osadzaniem się szkodliwych złogów i opóźniający w
ten sposób pojawienie się chorób układu krążenia.
Ponadto, co już powszechnie wiadomo, kawa ułatwia trawienie, jak
również posiada działanie moczopędne i stymuluje pracę trzustki.
Picie kawy nie jest wskazane u kobiet w ciąży. Osoby mające problemy
sercowe mogą pić kawę bezkofeinową, o bardzo niskiej zawartości
kofeiny (mniej niż 0.01%). Usuwanie kofeiny dokonuje się na ziarnie
zielonym przed paleniem. Metodą najbardziej naturalną jest
dekofeinizacja wodą bez użycia produktów chemicznych.
Dla osób zdrowych picie kawy w umiarkowanej ilości, tzn. od 3 do 5
filiżanek dziennie, nie stanowi żadnego problemu i pozwala na
spędzenie dnia w znakomitym nastroju. |